Podsumowanie warsztatów w Szczecinie Prawo dostępu do informacji publicznej, które odbyły się 21-22 czerwca 2014 r.

 

     Szymon Osowski kwestie prawne dotyczące dostępu do informacji publicznej podzielił na trzy tematy.

-     Jawność – co to jest i jak daleko sięga?

-     Ponowne wykorzystywanie (wykorzystanie?) informacji publicznej.

-     Skargi i wnioski. Kodeks postępowania administracyjnego.

Dostęp do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 Konstytucji RP. Prawo do informacji publicznej gwarantuje każdej osobie możliwość uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Każdą instytucję publiczną można pytać o wszystko co dotyczy jej działalności. Jedynie wąski zakres informacji nie będzie mógł być ujawniony, ale wtedy instytucja musi wydać decyzję i uzasadnić swoje stanowisko oraz wskazać z jakich przepisów wynika zakaz udostępniania informacji publicznej.

Wskazana został procedura udostępniania informacji publicznej:

- wnioskować można w dowolny sposób (np. mailem, w określonych przypadkach ustnie),

- wykonanie wniosku musi nastąpić niezwłocznie do 14 dni, termin ten wyjątkowo może być przedłużony do 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku,

- udostępnienie informacji jest bezpłatne, a tylko (i to wyjątkowo) może być pobrana opłata za nośnik np. płytę cd.

Omówione zostały również aspekty ponownego wykorzystywania informacji publicznej, które odbywa się poprzez wykorzystywanie informacji publicznej:

1) udostępnionej na stronie podmiotowej BIP,

2) udostępnionej w sposób inny niż w BIP,

3) udostępnionej w centralnym repozytorium,

4) przekazanej na wniosek o ponowne wykorzystywanie informacji publicznej.

Poruszona została także kwestia wniosku o ponowne wykorzystanie informacji publicznej:

•      wzór wniosku wynika z rozporządzenia,

•      można złożyć go w formie elektronicznej (w szczególności),

•      w przypadku braków formalnych wzywa się do uzupełnienia w terminie 7 dni,

•      rozpatrzenie wniosku 20 dni – można w szczególnie skomplikowanych przypadkach przedłużyć o kolejne 20 dni.

Jeżeli chodzi o opłatę to łączna jej wysokość nie może przekroczyć sumy kosztów poniesionych bezpośrednio w celu przygotowania i przekazania informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania w określony sposób i w określonej formie.

Organ może określić warunki ponownego wykorzystywania informacji publicznej dotyczące:

1) obowiązku poinformowania o źródle, czasie wytworzenia i pozyskania informacji publicznej od podmiotu zobowiązanego,

2) obowiązku dalszego udostępniania innym użytkownikom informacji w pierwotnie pozyskanej formie,

3) obowiązku informowania o przetworzeniu informacji ponownie wykorzystywanej,

4) zakresu odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego za przekazywane informacje

Warunki mogą być określone w dowolnej konfiguracji – jednej, dwa, wszystkie itd.

Szczegółowo została omówiona kwestia art. 110 Prawa wodnego w kontekście stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dane gromadzone przez PIB IMiGW stanowią informację publiczną i powinny być udostępnianie przez IMiGW w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Identycznie przy ponownym wykorzystywaniu informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej stanowi procedurę dla udostępniania danych meteorologicznych.

Ponadto prowadzący wskazał, iż cześć umów zawieranych przez IMiGW PIB narusza przepisy o ponownym wykorzystywaniu informacji publicznej dotyczących zakazów dalszego udostępniania uzyskiwanych informacji publicznych tzw. umowy na wyłączność.

Ważną rolę w sygnalizowaniu nieprawidłowości czy pomysłów administracji pełni możliwość składania wniosków, skarg, petycji. Kodeks postępowania administracyjnego zawiera regulacje dotyczące skarg i wniosków.

Zgodnie z art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.

W przypadku złożenia wniosku termin do odpowiedzi to bez zbędnej zwłoki, do miesiąca.

Wniosek kierujemy do podmiotu, którego treść dotyczy.

Zgodnie z art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku zaniedbania lub nienależytego wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenia praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania spraw każdy może wnieść skargę. Termin do ustosunkowania się na skargę wynosi: bez zbędnej zwłoki, do miesiąca.

W drugiej części warsztatów nt. Ja i mój przekaz Mariusz Brzostek omówił praktyczne problemy posługiwania się środkami medialnymi:

1 Spójność przekazu - wizerunku z treścią

2. Esencjonalna budowa wypowiedzi jako jeden z warunków skutecznego pozyskiwania informacji.

3 Wielopłaszczyznowość komunikatu. Werbalne i niewerbalne elementy przekazu.

3 Prezentacja medialna jako  jeden z elementów  w procesie pozyskiwania informacji publicznej.

4 Lęk przed wystąpieniem publicznym.

5 Ćwiczenia:

-mikrofon  pomocne narzędzie wzmacniające przekaz,

-kamera – obiektywny miernik skuteczności naszego komunikatu.

Każdy uczestnik warsztatów wypowiadał się korzystając z mikrofonu oraz także przed kamerą, a jego wystąpienie zostało nagrane. Każde nagrane wystąpienie było indywidualnie omówione.

Podsumowując warsztaty Szymon Osowski stwierdził, że bez partycypacji środowiska naukowego, w tym towarzystw naukowych nie uda się zmienić istniejącego stanu prawnego.

Marek Chabior